Trần Duy Khanh – Viện trưởng
Viện Nghiên cứu và Đào tạo doanh nhân APEC
MỘT SỐ Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP
Ý tưởng chỉ có giá trị khi mang đủ các đặc tính: Tính độc đáo, tính mới, tính sáng tạo, tính khả thi, tính vượt trội, tính phù hợp và mang lại giá trị vật chất /tinh thần cho người sử dụng.
Trong thực tế, ý tưởng kinh doanh gồm ba loại chủ yếu:
- Ý tưởng về một sản phẩm mới
Một ý tưởng kinh doanh liên quan sản phẩm mới sẽ tạo lợi thế lớn cho doanh nghiệp, vì sản phẩm mới thường không có đối thủ cạnh tranh. Vì vậy, ý tưởng kinh doanh về một sản phẩm mới thường đạt lợi nhuận cao nhất, lợi nhuận cao nhất đó thường liên quan tới các sản phẩm công nghệ cao. Bên cạnh thuận lợi hưởng khoảng trống thị trường, không đối thủ, không tồn tại cạnh tranh, nhưng ý tưởng về sản phẩm mới phải trả lời được câu hỏi là sản phẩm mới liệu có được thị trường chấp nhận? và chấp nhận như thế nào, sản phẩm tồn tại được trong khoảng thời gian bao lâu..?.
- Ý tưởng về một dịch vụ mới.
Dịch vụ cũng là loại ý tưởng kinh doanh, nhưng không phải loại hàng hóa. Vì vậy, nó dễ bị sao chép làm theo hơn là sản phẩm kinh doanh nên cần được bảo hộ bởi các luật bản quyền thương mại.
- Ý tưởng về giải pháp mới.
Đây là loại ý tưởng kinh doanh đặc biệt, không trực tiếp đáp ứng nhu cầu khách hàng. Nhưng giải pháp kinh doanh mới này có thể thay đổi tình trạng kinh doanh kém trước đây, bất kể loại hình kinh doanh chỉ là các sản phẩm hay dịch vụ thông thường đã sẵn có trên thị trường. Các sản phẩm cũ và dịch vụ cũ vẫn có thể sử dụng, tiếp tục thu về lợi nhuận nếu thay đổi giải pháp kinh doanh mới.
Một ý tưởng kinh doanh mới có thể mua bán trên thị trường, giữa một cá nhân hay nhóm với doanh nghiệp, hoặc giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp.
Nhiều người có ý tưởng kinh doanh mới nhưng gặp khó khăn về vốn để khởi nghiệp, họ thường bán ý tưởng kinh doanh của mình. Muốn bán được ý tưởng kinh doanh mới, họ phải tạo ra sản phẩm mới hoặc chứng minh được khả năng tạo ra được các sản phẩm mới đó, đồng thời, chứng tỏ tiềm năng lợi nhuận khi kinh doanh sản phẩm mới. Doanh nghiệp chấp nhận mua ý tưởng mới có thể đầu tư hoặc liên doanh chia sẻ lợi nhuận (%) theo một thỏa thuận giữa hai bên.
BÍ QUYẾT TÌM KIẾM Ý TƯỞNG
1.Tìm kiếm ý tưởng ở đâu?
Theo Paul Graham, nhà đầu tư mạo hiểm, đồng sáng lập Y Combinator – nơi khởi đầu của hàng nghìn startup: “Cách để có ý tưởng khởi sự kinh doanh không phải là nghĩ về ý tưởng. Đó là phải tìm kiếm vấn đề, mà tốt hơn cả là bắt đầu từ vấn đề mà bạn gặp phải”.
Ý tưởng có thể đến từ rất nhiều nguồn khác nhau và có rất nhiều ý tưởng của bạn có thể trùng với nhiều người khác. Tuy vậy, điều làm các ý tưởng trở nên khác nhau trong quá trình thực thi chính là gốc rễ phát sinh ra nó.
Tìm kiếm ý tưởng mới từ đâu?
– Tìm ý tưởng từ trong môi trường sống, môi trường làm việc. Quan sát môi trường sống, môi trường làm việc để tìm kiếm vấn đề ngay quanh cuộc sống cần giải quyết, tìm ra cơ hội, để nghĩ ra các sản phẩm/dịch vụ đáp ứng nhu cầu hiện tại hoặc xu hướng tiêu dùng của xã hội ngày càng tốt hơn
– Tìm ý tưởng từ những sự kiện đang diễn ra hàng ngày. Nếu chịu khó theo dõi tin tức trên báo chí, ti vi có thể bạn sẽ thấy ngạc nhiên là sao có nhiều ý tưởng kinh doanh xuất hiện trong đầu mình đến vậy. Ví dụ: Từ sự kiện cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Triều tại Hà Nội, các nhà sản xuất áo phông đã tung ra thị trường các loại áo phông in hình TT Trum và Chủ tịch Kim gây sốt thị trường.
– Tìm ý tưởng từ một hàng hóa hay dịch vụ mới hoặc từ một thị trường khác, thị trường mới. Có những mặt hàng/dịch vụ không thu hút được đối tượng này nhưng lại thu hút được đối tượng khác. Ví dụ: những sản phẩm làm từ vỏ sò, ốc biển có thể không bán được nhiều cho người địa phương nhưng lại rất thu hút những khách du lịch nước ngoài. Do vậy, nghiên cứu nhiều thị trường khác nhau có thể cho bạn những ý tưởng kinh doanh hiệu quả.
– Tìm ý tưởng từ những sản phẩm đã tồn tại, có sẵn. Có những sản phẩm hay dịch vụ không thể thay đổi được nhưng cũng có những sản phẩm/dịch vụ vẫn có thể cải tiến, sáng tạo làm cho tốt hơn, mở ra hướng phát triển mới cho sản phảm cũ (Ví dụ: Kèm theo dịch vụ cơm hộp buổi trưa cho các văn phòng, có thể cung cấp thêm kèm hoa quả tráng miệng..).
– Tìm kiếm ý tưởng mới từ một hàng hóa/dịch vụ mới đáp ứng thị hiếu, nhu cầu người tiêu dùng hiện tại và tương lai. Xã hội luôn vận động, cuộc sống đang thay đổi từng ngày từng giờ, nhu cầu, thị hiếu của con người cũng không ngừng thay đổi theo thời gian và không gian, đay chính là môi trường để chúng ta có thể nghĩ ra một ý tưởng kinh doanh/dịch vụ đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu mọi người và xã hội. Hoặc đặt mình trong không gian của tương lai, để tìm vấn đề còn thiếu (mảnh ghép) ở hiện tại.
Tóm lại, xung quanh bạn có đầy và đang rất cần những ý tưởng kinh doanh mới. Một ý tưởng kinh doanh mới có thể đến từ sự trăn trở, phân tích, tư duy về các xu hướng thị trường, lại có những ý tưởng kinh doanh mới đến một cách rất tình cờ.
- Bí quyết tìm kiếm ý tưởng?
“Cách để có ý tưởng khởi sự kinh doanh không phải là nghĩ về ý tưởng. Đó là phải tìm kiếm vấn đề, mà tốt hơn cả là bắt đầu từ vấn đề mà bạn gặp phải” (Paul Graham).
Chìa khóa để tìm ý tưởng mới trong kinh doanh là phát hiện những vấn đề bất tiện, bất hợp lý trong đời sống hàng ngày, tìm cách giải quyết chúng.
Các bước chìa khóa để tìm ý tưởng, đó là:
– Bước 1. Quan sát: Đây là bước đầu tiên của tư duy, nhằm phát hiện vấn đề để tìm kiếm ý tưởng. Muốn vậy, chúng ta phải chủ động quan sát các sự vật, hiện tượng, các hoạt động đang diễn ra xung quanh mỗi chúng ta hoặc cộng đồng, hoặc nơi làm việc, nơi vui chơi, giải trí, đi lại…xem tất cả các vấn đề đã hoàn mỹ chưa?, hợp lý chưa?, thuận tiện chưa?..hay còn có những bất tiện, bất hợp lý, lãng phí, chưa ưng ý…?. Nếu đã phát hiện ra vấn đề bất hợp lý cần giải quyết tức bước 1 đã xong, ta chuyển sang bước 2.
– Bước 2. Tư duy. Đây là bước tư duy theo chiều sâu, tìm giải pháp để trả lời được các câu hỏi: Liệu có cách nào giải quyết được vấn đề/trăn trở đó không?, giải quyết bằng cách nào?, trong thời gian bao lâu?.
Bước này chúng ta phải tư duy để tìm mọi cách giải quyết vấn đề đã đặt ra một cách tốt nhất, tối ưu nhất..
– Bước 3. Đặt câu hỏi và trả lời. Bước này chúng ta phải tự đặt ra câu hỏi, liệu có thể biến ý tưởng/giải pháp đó thành mô hình kinh doanh được hay không?, có khả thi?, có hiệu quả…? và tự phải trả lời để khảng định ý tưởng đó đúng hay không đúng, phù hợp hay không?, khả thi hay không?, có trở thành mô hình kinh doanh được không?..
- Một số bí quyết tìm ra ý tưởng kinh doanh độc đáo
Làm thế nào để tạo ra một ý tưởng kinh doanh độc đáo, mới lạ, khác biệt so với đối thủ cạnh tranh, đây là câu hỏi muôn thủa với những ai đang và sẽ bắt đầu khởi nghiệp con đường kinh doanh của mình, để có một sản phẩm dịch vụ khác biệt mới lạ độc đáo tạo lên lợi thế cạnh tranh và doanh nghiệp của bạn có chỗ đứng trên thị trường.
Để có thể tồn tại được doanh nghiệp phải cung cấp các dịch vụ và hàng hoá phù hợp với nhu cầu của con người và giải quyết được các vấn đề của họ,“không nhất thiết phải có đầu óc sáng tạo mới có thể tạo ra cái mới, tất cả đều nhờ áp dụng phương pháp mới mà ra” Mark Zuckerberg.
Một là, lồng ghép kết hợp. Tạo ra ý tưởng kinh doanh mới bằng việc lồng ghép kết hợp giữa hai sản phẩm hoặc dịch vụ với nhau để tạo ra ý tưởng sản phẩm mới dựa trên ý tưởng cũ, ví dụ: Kết hợp radio với cassette để tạo ra radio cassette; nước uống tăng lực kết hợp cafe tạo nên sản phẩm mang tên wakeup 247..
Hai là, tư duy theo chiều ngang. Thay đổi hình dạng sản phẩm, tính năng, màu sắc, chất liệu, mục đích sử dụng của sản phẩm hoặc một bộ phận nào đó để tạo lên ý tưởng độc đáo mới lạ về sản phẩm. Như chúng ta thấy từ những ý tưởng cũ và những sản phẩm cũ chỉ cần chúng ta sáng tạo đổi mới công năng, hình thù, từ đó làm cho sản phẩm của chúng ta độc đáo mới lạ hơn, Trong kinh doanh không nhất thiết bạn phải có một ý tưởng tốt nhất, để cạnh tranh trên thị trường nhất thiết bạn phải tạo lên sự khác biệt trong ý tưởng kinh doanh của mình và cần có một tinh thần doanh nhân sáng tạo.
Ba là, giải quyết vấn đề. Thế giới hiện nay có hàng tỷ vấn đề liên quan tới cuộc sống của con người, thế nhưng trong đó, có rất nhiều vấn đề không quá nghiêm trọng, nhưng lại có những vấn đề nhất thiết phải có phương pháp giải quyết.
Chìa khoá cho thành công đầu tiên của các sáng lập viên và CEO nổi tiếng chính là đi tìm ra được những vấn đề và khó khăn trong vô vàn những thứ lặt vặt xung quanh. Vậy vấn đề cần giải quyết là như thế nào?
Đi tìm và phát hiện vấn ra vấn đề nào đó, là những vấn đề bất tiện trong đời sống hằng ngày hoặc của một sản phẩm dịch vụ nào đó, bạn có thể lang thang trên mạng hoặc ra những cửa hàng và tìm ra những vấn đề của người khác còn đang thiếu, tin chắc rằng ít nhất sản phẩm hoặc dịch vụ nào đó của đối thủ kinh doanh sẽ có ít nhất một vấn đề bởi không có một sản phẩm hay dịch vụ nào hoàn hảo cả. Phát hiện những vấn đề bất tiện trong đời sống hàng ngày và tìm cách giải quyết. Ví dụ: bút chì ngày xưa có thân hình tròn khiến nó hay bị lăn, rơi xuống làm gãy đầu mũi, giải quyết vấn đề cho ra sản phẩm mới bút chì thân hình lục giác giúp khắc phục được vấn đề trên đây, là một ý tưởng kinh doanh độc đáo trong việc giải quyết các vấn đề bất tiện của sản phẩm “Người thành công tìm ra cơ hội trong khó khăn, người thất bại tìm ra vấn đề trong cơ hội”.
Bốn là, tư duy ngược. Tư duy ngược (reverse thinking) là một phương pháp suy nghĩ trái ngược với thông thường để tìm ra các giải pháp sáng tạo và mới mẻ cho vấn đề. Thay vì tuân theo các quy tắc và quy chuẩn có sẵn, tư duy ngược khuyến khích chúng ta xem xét các quan điểm và phương pháp đối lập, từ đó khám phá ra những khả năng và ý tưởng mà trước đây chưa được nghĩ đến (Edward de Bono)
Phương pháp tư duy ngược chính là các tư duy khác biệt giữa một người thành công và một người bình thường. Trong cuộc sống, đôi khi chúng ta phải có tư duy ngược, tư duy vấn đề theo chiều hướng trái ngược hoặc thậm chí là tiêu cực với tư duy, cách giải quyết thông thường…,từ đó, tìm ra các ý tưởng mới và liên hệ giải quyết vấn đề ban đầu.
Theo Carl Jacobi – một nhà toán học người Đức, tư duy ngược (tiếng anh là Reverse Thinking) là việc suy nghĩ theo chiều hướng tiêu cực, trái ngược với mong muốn, mục đích của bản thân. Từ đó, tạo ra nhiều ý tưởng mới để giải quyết vấn đề tối ưu.
Tư duy ngược giúp mở ra một cách tiếp cận vấn đề khác biệt và mới lạ, đặc biệt trong các tình huống mà khi áp dụng cách giải quyết thông thường khó đạt hiệu quả cao hoặc bị bế tắc. Điều này dựa vào việc chúng ta sẽ dễ nghĩ ra các ý tưởng theo hướng tiêu cực hơn. Vì vậy, khi áp dụng phương pháp tư duy ngược, bạn sẽ xác định các vấn đề liên quan và ảnh hưởng đến mục tiêu. Từ đó tìm cách né tránh hoặc xoay chuyển phù hợp để đi đến kết quả mong muốn.
Tuy nhiên, nếu chỉ đơn giản tư duy ngược chỉ là đảo ngược lại vấn đề sau đó tìm ra cách giải quyết rồi lại đảo ngược lại giải pháp thì có lẽ ai cũng sẽ có thể làm được. Đặc biệt, quá trình tư duy đi ngược đám đông càng đòi hỏi phải thật sự nhạy bén và linh hoạt để mang lại hiệu quả tối ưu…
Trong 4 phương pháp kể trên bạn có thể tự sáng tạo ra cho mình ý tưởng kinh doanh độc đáo mới lạ mà bạn nghĩ có thể giải quyết được vấn đề của khách hàng, bạn có thể áp dụng phương pháp 1 giải quyết vấn đề, hoặc 2 lồng ghép kết hợp, 3 tư duy theo chiều ngang, 4 tư duy ngược để tạo ra cho mình một sản phẩm mới lạ độc đáo và khác biệt so với những đối thủ đang có mặt trên thị trường, “khác biệt hay là chết”.
Chìa khoá cho thành công đầu tiên của các sáng lập viên và CEO nổi tiếng chính là đi tìm ra được những vấn đề và khó khăn trong vô vàn những thứ lặt vặt xung quanh.
Đi tìm và phát hiện vấn ra vấn đề nào đó, là những vấn đề bất tiện trong đời sống hằng ngày hoặc của một sản phẩm dịch vụ nào đó, bạn có thể lang thang trên mạng hoặc ra những cửa hàng và tìm ra những vấn đề của người khác còn đang thiếu, tin chắc rằng ít nhất sản phẩm hoặc dịch vụ nào đó của đối thủ kinh doanh sẽ có ít nhất một vấn đề bởi không có một sản phẩm hay dịch vụ nào hoàn hảo cả. Phát hiện những vấn đề bất tiện trong đời sống hàng ngày và tìm cách giải quyết. Ví dụ: bút chì ngày xưa có thân hình tròn khiến nó hay bị lăn, rơi xuống làm gãy đầu mũi, giải quyết vấn đề cho ra sản phẩm mới bút chì thân hình lục giác giúp khắc phục được vấn đề trên đây, là một ý tưởng kinh doanh độc đáo trong việc giải quyết các vấn đề bất tiện của sản phẩm “Người thành công tìm ra cơ hội trong khó khăn, người thất bại tìm ra vấn đề trong cơ hội”.
Liên hệ ngay để biết thêm chi tiết: Hotline: 096.555.3369
Email: ytuong@apecinnovation.vn
Facebook: https://www.facebook.com/apecinnovation
Hãy để APEC Innovation 2024 là bệ phóng cho ý tưởng khởi nghiệp của bạn!