Một ý tưởng tốt là điểm khởi đầu của hành trình khởi nghiệp. Nhưng để biến ý tưởng thành một doanh nghiệp có khả năng phát triển bền vững, người khởi nghiệp cần nhiều hơn sự sáng tạo: đó là một tầm nhìn đủ lớn để xác định hướng đi và một tinh thần kỷ luật đủ mạnh để biến mục tiêu thành hành động.
Trong quá trình đồng hành cùng các đội thi APEC Innovation lần thứ II (2025 – 2026), ThS. Nguyễn Thị Minh Thu – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đào tạo Doanh nhân APEC, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi – đã chia sẻ nhiều góc nhìn thực tế về tư duy của người khởi nghiệp, trong đó tầm nhìn và kỷ luật là hai yếu tố đặc biệt quan trọng đối với những người trẻ đang bắt đầu hành trình xây dựng doanh nghiệp.
Tầm nhìn lớn để không tự giới hạn mình
Một startup trước hết cần biết mình muốn đi đến đâu.
Tầm nhìn không đơn thuần là một mục tiêu được viết ra trong bản kế hoạch kinh doanh. Đó là khả năng nhìn xa hơn những giới hạn đang tồn tại ở thời điểm hiện tại và hình dung được giá trị mà sản phẩm, dịch vụ hay doanh nghiệp có thể tạo ra trong tương lai. Đối với sinh viên khởi nghiệp, điều này càng có ý nghĩa.
Khi mới bắt đầu, nguồn lực có thể còn hạn chế, kinh nghiệm chưa nhiều, sản phẩm chưa hoàn thiện và thị trường chưa được kiểm chứng đầy đủ. Chính những giới hạn đó đôi khi khiến người trẻ vô thức thu nhỏ tham vọng của mình.
Tầm nhìn lớn không có nghĩa là đặt ra những mục tiêu xa vời. Tầm nhìn lớn là dám đặt câu hỏi:
- Nếu giải pháp này được phát triển tốt, nó có thể giải quyết vấn đề cho bao nhiêu người?
- Sản phẩm có thể mở rộng sang những thị trường nào?
- Giá trị mà dự án tạo ra có thể lớn đến đâu?
- Đội ngũ cần trở thành những người như thế nào để đạt được mục tiêu đó?
Khi xác định được một đích đến đủ lớn, người khởi nghiệp sẽ có thêm động lực để liên tục học hỏi, nâng cấp sản phẩm và tìm kiếm nguồn lực phù hợp.
Đó cũng là tư duy mà APEC Innovation hướng tới khi khuyến khích sinh viên không chỉ nhìn ý tưởng ở quy mô của một bài dự thi, mà từng bước suy nghĩ về khả năng phát triển ý tưởng thành một dự án thực tế, có thị trường và có khả năng mở rộng.
Kỷ luật để biến tầm nhìn thành hành động
Nếu tầm nhìn trả lời câu hỏi “Doanh nghiệp muốn đi đâu?”, thì kỷ luật trả lời câu hỏi “Làm thế nào để đi đến đó?”
Một tầm nhìn dù lớn đến đâu cũng không tạo ra kết quả nếu không được chuyển hóa thành những hành động cụ thể và được thực hiện một cách nhất quán.
Đối với một startup, kỷ luật bắt đầu từ chính những điều tưởng như rất nhỏ: đúng thời hạn, giữ cam kết, tuân thủ quy trình, hoàn thành công việc, kiểm soát chất lượng và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Đặc biệt, trong một doanh nghiệp, kỷ luật cần bắt đầu từ người lãnh đạo.
Người đứng đầu không chỉ là người đưa ra mục tiêu mà còn là người tạo ra chuẩn mực cho cả đội ngũ. Khi người lãnh đạo nghiêm túc với thời gian, nguyên tắc, trách nhiệm và những cam kết của mình, tinh thần ấy sẽ có khả năng lan tỏa tới các thành viên.
Một đội ngũ tốt không phải là đội ngũ chỉ làm việc nghiêm túc khi có người quản lý theo dõi.
Một đội ngũ trưởng thành là đội ngũ có khả năng tự chủ, chủ động và hoàn thành trách nhiệm ngay cả khi không có lãnh đạo bên cạnh.
Đó chính là nền tảng để một startup từng bước xây dựng văn hóa doanh nghiệp chuyên nghiệp.
Kỷ luật phải đi cùng sự nhất quán
Trong quá trình xây dựng đội ngũ, kỷ luật không thể chỉ tồn tại dưới dạng những quy định được viết trên giấy.
Điều quan trọng hơn là sự nhất quán trong cách thực hiện.
Một doanh nghiệp khó có thể xây dựng văn hóa trách nhiệm nếu các nguyên tắc được áp dụng không đồng đều. Thành tích tốt không nên trở thành lý do để những hành vi vi phạm nguyên tắc được bỏ qua nhiều lần.
Bởi về lâu dài, một doanh nghiệp không chỉ cần những cá nhân giỏi.
Doanh nghiệp cần một đội ngũ có năng lực, có trách nhiệm, có tinh thần chủ động và ý thức tuân thủ những nguyên tắc chung.
Đối với startup ở giai đoạn đầu, điều này càng quan trọng. Khi quy mô còn nhỏ, mỗi thành viên đều có ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ phát triển của dự án. Một đội ngũ thiếu kỷ luật có thể khiến những ý tưởng tốt bị chậm lại; ngược lại, một đội ngũ có tính tự chủ và nhất quán sẽ tạo ra năng lực thực thi mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Từ ý tưởng đến doanh nghiệp là hành trình của con người
Khởi nghiệp thường được nhắc đến bằng những khái niệm như công nghệ, sản phẩm, thị trường, vốn hay mô hình kinh doanh.
Nhưng phía sau tất cả những yếu tố đó vẫn là con người.
Một ý tưởng có thể thay đổi.
Một sản phẩm có thể được cải tiến.
Một mô hình kinh doanh có thể được điều chỉnh.
Nhưng năng lực tư duy, tinh thần trách nhiệm và khả năng thực thi của đội ngũ mới là những yếu tố quyết định startup có thể đi được bao xa.
Đó cũng là lý do APEC Innovation không chỉ hướng tới việc tìm kiếm những ý tưởng sáng tạo, mà còn mong muốn tạo môi trường để sinh viên rèn luyện tư duy, kỹ năng, bản lĩnh và tác phong của những người khởi nghiệp tương lai.
Từ quá trình tham gia cuộc thi, tiếp nhận phản biện của Hội đồng Giám khảo, hoàn thiện ý tưởng cho đến các hoạt động đào tạo, giao lưu và kết nối sau cuộc thi, mỗi trải nghiệm đều có thể trở thành một bài học trên hành trình trưởng thành của các bạn trẻ.
Tầm nhìn giúp biết mình muốn đi đâu – kỷ luật giúp đủ sức đi đến đó
Một startup muốn phát triển bền vững cần cả tầm nhìn và năng lực thực thi.
Tầm nhìn giúp người khởi nghiệp không bị giới hạn bởi những khó khăn trước mắt.
Kỷ luật giúp biến những mục tiêu dài hạn thành công việc cụ thể mỗi ngày.
Và khi hai yếu tố ấy được kết hợp với tư duy sáng tạo, khả năng thích nghi cùng một đội ngũ phù hợp, một ý tưởng mới thực sự có cơ hội bước ra khỏi trang giấy để tạo ra giá trị trên thị trường.
🌱 Đó cũng là bài học mà APEC Innovation mong muốn các đội thi mang theo sau cuộc thi: đừng chỉ đặt mục tiêu trở thành người có một sản phẩm tốt, mà hãy hướng tới việc trở thành những người có đủ tư duy, năng lực và bản lĩnh để xây dựng một doanh nghiệp tốt.
Bởi một ý tưởng có thể giúp bạn bắt đầu hành trình. Nhưng tầm nhìn, kỷ luật và năng lực thực thi mới giúp bạn đi đường dài.
📌 APEC Innovation – Khai phóng ý tưởng khởi nghiệp
🔗 Xem thêm thông tin tại: https://apecinnovation.vn
📞 Hotline: 096.555.3369
📧 Email: ytuong@apecinnovation.vn